آيا همسویی دولت لبنان با اسرائیل و آمریکا به خلع سلاح حزبالله منجر میشود؟
مذاکرات لبنان و اسرائیل با میانجیگری آمریکا همچنان ادامه دارد و این روند از توجه شخصی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز برخوردار است؛ موضوعی که به طرف لبنانی تا حدی قدرت داده تا با دشمن سرسخت و برخوردار از برتری نظامی قابل توجه، تعامل کند؛ دشمنی که دولت آن تحت کنترل جریانهای افراطی راستگرای دینی با گرایشات زیادهطلبانه ومنافع سیاسی قرار دارد که تصمیمگیری آن را در دست دارند.
هیئت مذاکرهکننده لبنانی با مشکل نداشتن اختیار در تصمیمگیری درباره جنگ و صلح روبهرو است، زیرا حزبالله همچنان از تحویل سلاح خود به دولت خودداری میکند، در برابر تصمیمهای دولت لبنان سرکشی کرده و در حال اجرای دستورکار رژیم حاکم بر ایران است. این مذاکرات تحت فشار بمبارانهای مداوم اسرائیل بر روستاها و شهرهای جنوب لبنان انجام میشود که احیانا به منطقه بقاع نیز کشیده میشود.
تشدید اخیر تنشها گسترش اشغالگری اسرائیل را به دنبال داشته که این بار شامل روستاهای جدیدی در شمال رود لیطانی شده است؛ بهگونهای که نیروهای اسرائیلی اکنون به دروازههای شهر نبطیه—پایتخت جبل عامل—رسیدهاند. دهها هزار نفر از ساکنان جنوب که خانههای خود را ترک کرده و در ضاحیه جنوبی بیروت ساکن شدند، تقریباً در آستانه آوارگی و زندگی در خیابانها قرار گرفتند؛ اگر مداخله دولت لبنان و رئیسجمهور نبود که توانست با دریافت حمایت جدید از پرزیدنت ترامپ، از گسترش حملات اسرائیل به پایتخت و حومه آن جلوگیری کند.
آیا واشینگتن موفق خواهد شد؟
دولت آمریکا بهطور آشکار در تلاش است تا پرونده لبنان را از دست ایران خارج کند؛ از این رو همچنان از دولت لبنان حمایت میکند تا بتواند حاکمیت خود را که از سوی سلاح غیرقانونی حزبالله و همچنین اشغال جنوب لبنان توسط اسرائیل نقض شده، بازپس گیرد.
واشینگتن این را فرصت مهمی میداند، بهویژه پس از ضربات سنگینی که ایران و محور مقاومت در جنگهای اخیر—که از اکتبر 2023 آغاز شد—دریافت کردند. با این حال، رسیدن به توافق، توانایی اجرای آن و عملیسازی مفادش همگی مراحل دشواری هستند که به تلاش جدی و زمان نیاز دارند.
مطالبات هیئت مذاکرهکننده لبنان عبارتند از: تأمین آتشبس کامل، عقبنشینی کامل نیروهای اسرائیلی از تمامی خاک لبنان، آزادی اسیران لبنانی، و حل اختلافات بر سر نقاط مرزی بهعنوان مقدمهای برای احیای توافق آتشبس سال 1949 که در نهایت میتواند به پایان وضعیت جنگی میان دو کشور منجر شود.
اما طرف اسرائیلی، پیش از آغاز اقدام دولت لبنان برای خلع سلاح «حزبالله»، حاضر به عقبنشینی هیچیک از نیروهای خود از جنوب لبنان نیست و خواهان حفظ «آزادی عمل» یعنی حق انجام حملات پیشدستانه علیه هرگونه تحرک نظامی حزبالله است.
با وجود اینکه هیئت مذاکرهکننده لبنانی، موضوع خلع سلاح حزبالله را در دستور کار خود ندارد و آن را یک موضوع داخلی میداند، اما تصمیم دولت لبنان، فعالیتهای نظامی و امنیتی این گروه را غیرقانونی و سلاح آن را نامشروع تلقی میکند.
بر این اساس، مطالبات و مواضع اسرائیل و محافل بینالمللی درباره ضرورت جمعآوری سلاح حزبالله و انحصار سلاح در دست دولت، با تصمیمات دولت لبنان همپوشانی دارد؛ امری که موقعیت هیئت مذاکرهکننده لبنانی را تقویت میکند، زیرا میتواند این موضوع را در نشستهای واشینگتن بهعنوان اولویتی مصوب از سوی دولت لبنان مطرح کند. بنابراین، در عمل اختلافی عملی میان دولت لبنان، اسرائیل و حامی آمریکایی آنها درباره غیرقانونی بودن سلاح حزبالله و ضرورت جمعآوری آن وجود ندارد.
مأموریت - چالش
چالشی که همه طرفهای تلاشکننده برای پایان دادن به جنگ در لبنان و توقف کشتار و ویرانی با آن مواجه هستند، نحوه کمک به دولت لبنان برای اجرای تصمیم خلع سلاح حزبالله است. این مأموریت نیازمند تقویت توان ارتش لبنان و فراهم کردن امکان فعالیت آزاد و مؤثر برای آن، بدون فشارهای داخلی اعمالشده از سوی حزبالله و باقیمانده متحدانش است.
به همین دلیل، واشینگتن بر تجهیز یگانهایی از ارتش لبنان تمرکز دارد که انتخاب و تسلیح میشوند تا بتوانند با چالشهای احتمالی در مسیر تحقق اهداف مورد نظر، مقابله کنند. همچنین فاجعهای که ساکنان جنوب لبنان بهدلیل شدت آسیبها تجربه میکنند، به یک عامل فشار بیسابقه بر حزبالله از درون پایگاه اجتماعیاش تبدیل شده که اکنون بخش عمدهای از آن، حزبالله را ابزاری در دست ایران میداند که نسبت به رنج و بحران حاکم بر زندگی آنها، بیتفاوت است.
از سوی دیگر، عدم مداخله نظامی ایران برای حمایت از حزبالله، با وجود همه تحولات رخداده، میزان استفاده ابزاری تهران از این گروه و آسیب به اعتبار آن را آشکار کرده است. به همین دلیل، فراخوانهای دبیرکل حزبالله برای حضور در خیابانها، سرنگونی دولت و تهدید به جنگ داخلی، در میان پایگاه اجتماعی این گروه، بازتابی نداشته و حزبالله را در وضعیت «تنهایی» و ضعف مفرط قرار داده است.
دولت لبنان باید از فرصت حمایت آمریکا بهخوبی استفاده کند تا آتشبس را تثبیت و گسترش دهد و توان نیروهای مسلح خود را برای اجرای تصمیم خلع سلاح حزبالله تقویت کند، بدون آنکه به تهدیدهای پوچ حزبالله، اعتنا کند.
منبع: روزنامه النهار
ترجمه العربیه فارسی
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر