آبان ۹۸ ادامه کدام آبان‌ها بود؟از ۱۳ آبان ۵۷ تا ۷ آبان لیبرتی؛ تاریخ اعتراض، سرکوب و دادخواهی نویسنده: شهرام بهزادی
آبان در تاریخ معاصر ایران تنها نام یک ماه نیست. در چند مقطع تاریخی، رویدادهایی در این ماه رخ داده‌اند که هر یک نشانه‌ای از رویارویی قدرت سیاسی با مخالفان، معترضان یا جریان‌های سازمان‌یافته بوده‌اند.
کتاب را در لینک زیر در سایت افشای یاران شیطان پیدا کنید
از لیبرتی تا آبان خونین ، قیمت آزادی ایران(از موشک‌باران ۷ آبان ۱۳۹۴ تا قیام سراسری آبان ۱۳۹۸) نویسنده: شهرام بهزادی
از ۱۳ آبان ۱۳۵۷ تا ۷ آبان ۱۳۹۴ و از آنجا تا آبان خونین ۱۳۹۸، با رویدادهایی متفاوت روبه‌رو هستیم؛ رویدادهایی که نه عاملان یکسانی داشتند، نه شرایط سیاسی مشابهی و نه قربانیانی با موقعیت واحد.
اما یک پرسش مشترک، بررسی آنها را به یکدیگر پیوند می‌دهد: هنگامی که قدرت سیاسی با اعتراض یا مخالفت روبه‌رو میشود، چه جایگاهی برای حق حیات، آزادی و امنیت انسان‌ها قائل است؟
۱۳ آبان ۵۷؛ دانشگاه و گلوله
در ۱۳ آبان ۱۳۵۷، در جریان اعتراضات علیه حکومت پهلوی، در دانشگاه تهران تیراندازی و برخوردهای مرگبار رخ داد.
این رویداد به یکی از وقایع شناخته‌شده ماه‌های پایانی سلطنت محمدرضا شاه تبدیل شد.
در آن روزها، بخش‌های مختلف جامعه ایران، از دانشجویان و کارگران تا گروه‌های سیاسی و مذهبی، در اعتراضات علیه حکومت شرکت داشتند.
۱۳ آبان ۱۳۵۷ را باید در بستر همان جنبش گسترده شناخت.
تاریخ این روز یادآور آن است که مسئله برخورد خشونت‌آمیز با معترضان، در ایران پیشینه‌ای طولانی‌تر از حکومت کنونی دارد.
اما انقلاب ۱۳۵۷ به پایان مسئله آزادی سیاسی منجر نشد.
آبان پس از انقلاب؛ تغییر حکومت و استمرار مسئله آزادی
با سقوط سلطنت، ساختار سیاسی ایران تغییر کرد.
اما در سال‌های پس از انقلاب، اختلافات میان حکومت تازه‌تأسیس و نیروهای سیاسی مخالف، به محدودیت فعالیت‌ها، بازداشت‌ها، خشونت سیاسی و سرانجام سرکوب گسترده انجامید.
۳۰ خرداد ۱۳۶۰ یکی از نقاط تعیین‌کننده این تقابل بود.
از آن پس، برخورد حکومت با سازمان مجاهدین خلق و دیگر مخالفان وارد مرحله‌ای خونین شد.
در دهه ۱۳۶۰، هزاران زندانی سیاسی اعدام شدند. کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ نیز به یکی از مهم‌ترین پرونده‌های نقض حقوق بشر در تاریخ معاصر ایران تبدیل شد.
این رویدادها در آبان رخ ندادند، اما بدون شناخت آنها نمی‌توان تاریخ مخالفت سیاسی، سرکوب و دادخواهی در دهه‌های بعد را فهمید.
در این مسیر، مسئله اصلی استمرار یک تاریخ تقابل سیاسی است، نه یکسان‌بودن تمام رویدادها.
۷ آبان ۹۴؛ آتش بر سر ساکنان لیبرتی
در ۷ آبان ۱۳۹۴، اردوگاه لیبرتی در عراق هدف حمله سنگین موشکی قرار گرفت.
بر اساس گزارش سازمان ملل، ۲۴ نفر از ساکنان کشته و ۵۰ نفر مجروح شدند.
ساکنان لیبرتی اعضای خلع‌سلاح‌شده سازمان مجاهدین خلق ایران بودند که پس از خروج از اشرف، در انتظار انتقال به کشورهای دیگر زندگی می‌کردند.
سازمان مجاهدین و شورای ملی مقاومت، مسئولیت این حمله را به نیروهای وابسته به حکومت ولایت فقیه نسبت دادند.
نهادهای سازمان ملل نیز حمله را محکوم کردند و خواستار تحقیقات مستقل و شناسایی عاملان شدند.
۷ آبان لیبرتی، از نظر ماهیت با اعتراضات خیابانی آبان ۱۳۹۸ متفاوت بود.
در لیبرتی، محل سکونت یک گروه سیاسی تبعیدی هدف حمله قرار گرفت. در آبان ۱۳۹۸، مردم در شهرهای ایران به خیابان آمدند و نیروهای امنیتی حکومت علیه آنان از نیروی مرگبار استفاده کردند.
اما هر دو واقعه، مسئله امنیت انسان‌ها و مسئولیت عاملان کشتار را در برابر تاریخ قرار می‌دهند.
آبان ۹۸؛ وقتی اعتراض اقتصادی به بحران سیاسی تبدیل شد
بامداد ۲۴ آبان ۱۳۹۸، افزایش ناگهانی قیمت بنزین اعلام شد.
اعتراضات به‌سرعت در شهرهای مختلف گسترش یافت.
اما آنچه در خیابان‌ها رخ داد، تنها اعتراض به قیمت سوخت نبود.
بخش‌هایی از معترضان شعارهایی علیه ساختار سیاسی حکومت سر دادند و مطالبات اقتصادی با اعتراضات سیاسی درآمیخت.
پاسخ نیروهای امنیتی با خشونت مرگبار همراه شد.
عفو بین‌الملل در تحقیقات خود، کشته‌شدن صدها معترض و رهگذر را مستند کرد. این سازمان در فهرست به‌روزشده ژوئیه ۲۰۲۲، جزئیات ۳۲۱ قربانی را منتشر کرده است.
قطع گسترده اینترنت، یکی دیگر از ویژگی‌های این دوره بود.
در همان روزهایی که خانواده‌ها به دنبال فرزندان خود می‌گشتند، ارتباط کشور با جهان خارج به‌شدت محدود شد.
آبان ۱۳۹۸ به یکی از مهم‌ترین پرونده‌های دادخواهی در تاریخ معاصر ایران تبدیل شد.
از دی ۹۶ تا آبان ۹۸؛ پیوندی مستقیم‌تر
برای شناخت ریشه‌های آبان ۱۳۹۸، باید به اعتراضات دی ۱۳۹۶ نیز بازگشت.
دی ۱۳۹۶ نشان داد که نارضایتی‌های اقتصادی و سیاسی به شهرهای متعدد گسترش یافته‌اند.
اعتراضات سال ۱۳۹۷ نیز در اشکال صنفی، اقتصادی و سیاسی ادامه یافت.
از این منظر، آبان ۱۳۹۸ ادامه یک روند اجتماعی بود که دست‌کم از دی ۱۳۹۶ با گستردگی بیشتری آشکار شده بود.
در همان دوره، سازمان مجاهدین خلق نیز بر راهبرد کانونهای شورشی تأکید داشت.
رهبری مجاهدین، آبان را در چارچوب این راهبرد تحلیل کرد و برخی مسئولان حکومت نیز در اظهارات خود نقش سازمان‌یافته‌ای به مجاهدین نسبت دادند.
این اظهارات برای شناخت تقابل سیاسی آن دوره اهمیت دارند؛ هرچند میزان نقش مستقیم هر جریان در سازمان‌دهی اعتراضات، موضوعی جداگانه برای بررسی مستند است.
آبان ۱۳۹۸ از نظر اجتماعی، حاصل مجموعه‌ای از نارضایتی‌ها بود که به یک گروه یا جریان سیاسی محدود نمی‌شد.
آبان ۹۸ چه چیزی را به تاریخ افزود؟
۱۳ آبان ۱۳۵۷ در تاریخ مبارزه علیه سلطنت ثبت شد.
۷ آبان ۱۳۹۴ در تاریخ حملات به ساکنان لیبرتی و پرونده امنیت تبعیدیان سیاسی جای گرفت.
آبان ۱۳۹۸ نیز در تاریخ اعتراضات سراسری ایران، به‌عنوان دوره‌ای از سرکوب خونین و مطالبه دادخواهی ثبت شد.
این سه واقعه را نباید یکی دانست.
اما قرارگرفتن آنها در کنار یکدیگر، امکان بررسی پرسشی مشترک را فراهم می‌کند: چرا در دوره‌های مختلف تاریخ ایران، برخورد با مخالفان و معترضان بارها به مرگ انسان‌ها و پرونده‌های حل‌نشده مسئولیت سیاسی و حقوقی انجامیده است؟
پاسخ به این پرسش، نیازمند شناخت ساختار قدرت در هر دوره، اسناد هر واقعه و سرگذشت قربانیان است.
آبان ۱۳۹۸ ادامه مستقیم اعتراضات دی ۱۳۹۶ و نارضایتی‌های انباشته سال‌های بعد بود؛ اما در حافظه تاریخی ایران، با آبان‌های پیشین نیز از مسیر مسئله آزادی، سرکوب و دادخواهی پیوند پیدا می‌کند.
از دانشگاه تهران در سال ۱۳۵۷ تا اردوگاه لیبرتی در سال ۱۳۹۴ و خیابان‌های ایران در سال ۱۳۹۸، نام قربانیان و پرسش از مسئولیت عاملان، بخش جدایی‌ناپذیر ثبت تاریخ است.
این تاریخ با پایان یک اعتراض یا خاموش‌شدن آتش یک اردوگاه به پایان نمی‌رسد.
تا زمانی که حقیقت روشن نشده و مسئولیت‌ها بررسی نشده‌اند، پرونده دادخواهی همچنان گشوده است. شهرام بهزادی
کتاب را در لینک زیر در سایت افشای یاران شیطان پیدا کنید
