منابع وزارت امور خارجه آمریکا از تلاش گسترده ایالات متحده آمریکا در هفتههای گذشته برای رسیدن به تفاهم و قانع کردن روسیه برای تغییر موضع این کشور در رابطه با مسئله سوریه، خبر دادند.
به گفته این منابع با گسترش خطر گروه دولت اسلامی موسوم به داعش داعش و عدم توانایی رژیم اسد در رویارویی با این گروه تروریستی، هر دو کشور برخی مواضع اولیه خود را تغییر دادهاند.
به گزارش العربیه به نقل از یک مقام عالی رتبه در وزارت امور خارجه آمریکا، واشینگتن و مسکو هر دو به این نتیجه رسیدهاند که داعش بزرگترین خطری است که اکنون نه تنها سوریه و عراق بلکه تمام منطقه خاورمیانه را تهدید میکند، به همین دلیل آنها در نظر دارند همانگونه که در گذشته بر سر مسئله خلع سلاح شیمایی اسد به توافق رسیدند، میتوانند با تغییر در مواضع اولیه خود در باره تغییر رژیم سوریه به تفاهم برسند. این منبع به العربیه گفته است که آمریکا با جدیت این مسئله را دنبال میکند و در هفتهها یا ماههای آینده نتیجه این تلاشها مشخص خواهد شد.
این منبع گفته است که ایالات متحده در مواضع خود نسبت به رژیم اسد تغیرات زیاد یا تجدید نظری جدی به وجود نیاورده است و موضع این کشور درباره اسد اسد که همان عدم مشروعیت رژیم او است، همچنان به قوت خود باقی است اما واشینگتن در صدد است تا شرایطی را بوجود آورد که طی آن با این نظام تغیر کند و قدرت در سوریه به صورت مسالمت آمیز و در چارچوب تفاهنامه نشست ژنو تغییر کند.
آمریکاییها معتقدند که بشار اسد با کشتارهای بیرحمانه خود مشروعیتش را از دست داده است و بقای او بر سر قدرت، نزاع و جنگهای فرقهای و تندروی مذهبی را نه تنها در سوریه افزایش خواهد داد، بلکه آن را به تمام منطقه منتقل خواهد کرد.
احتیاط آمریکا در همکاری با همپیمانش در سوریه
مقام وزارت امور خارجه آمریکا به العربیه گفته است که واشینگتن در حال حاضر نسبت به اخبار پیروزیهای نظامی مخالفان سوری به شدت محتاطانه عمل کرده است. محتاطانه بودن رفتار و یا عکس العملهای آمریکا تنها در واکنش به پیروزیهای داعش یا تصرف شهر تدمر خلاصه نمیشود، چون مقامات این کشور بارها به صراحت اعلام کردهاند که خواستار متوقف کردن این گروه تندرو هستند.
علاوه بر داعش ایالات متحده نسبت به ماهیت برخی دیگر از مخالفان سوری نیز به دیده شک و تردید نگاه میکند. مثلا پیروزیهایی که جبهه النصره در ادلب به دست آورد، مورد استقبال ایالات متحده قرار نگرفت چون از نظر ایالات متحده جبهه النصره یک گروه تروریستی است و پیروزی این گروه مایه نگرانی ایالات متحده خواهد بود. ایالات متحده بر این باور است که جنگ داخلی سوریه باعث هدر رفتن زیر بنای اقتصادی این کشور و خونریزی بیشتر میشود، لذا بحران سوریه بوسیله جنگ حل نخواهد شد.
اما با این حال واشینگتن با کمک بر خی از همپیمانان منطقهای خود مخالفان سوری را به سلاح تجهیز و به آنها آموزش میدهد. طبیعی است که تعداد نیروهایی که ایالات متحده آنها را آموزش میدهد در برابر نیروهای تحت کنترل اسد یا نیروهای داعش کم هستند اما اگر این نیروها از سوی ایالات متحده آمریکا حمایت شوند و منطقه پرواز ممنوعه برای آنها ایجاد شود تا از بمباران جنگندههای اسد در امان باشند، بیشک معادله قدرت به نفع آنها تغییر خواهد یافت و خواهند توانست گروه تروریستی داعش را از مناطق سوریه خارج کنند. این منبع میگوید شمار مخالفان سوری که آمریکا اکنون آنها را آموزش میدهد حدود ۵ هزار نفر است اما کارشناسان نظامی معتقدند برای مقابله با رژیم اسد و داعش شمار این نیروها باید به ۲۵ هزار نفر برسد.
آموزش فرماندهان نخبه نه سربازان عادی
آمریکاییها تاکنون درباره تفاوت فاحشی که میان شمار مخالفان اسد در حال آموزش و نیاز نیروی نظامی کافی برای تغییر معادله میدانی به نفع مخالفان معتدل سوری در آینده، پاسخ روشنی ندادهاند. اما منابع دیپلماتیک در واشینگتن که روند آموزش مخالفان را در ترکیه دنبال میکنند، به العربیه گفتند: «هدف آمریکاییها آموزش رهبران و افسران اپوزیسیون سوریه و نه سربازان است. این افراد به عنوان رهبری جدید برای بحران میتوانند اوضاع میدانی را کنترل، کمکهای نظامی و بشردوستانه را دریافت کنند، مانند ارتشی نخبه و واجد شرایط بر همه مسائل اشراف داشته باشد و در عین حال زمینه همپیمانی با آمریکاییها را داشته باشد.
برخیها معتقدند که آمریکاییها با هدف ایجاد ظرفیت برای اپوزیسیون معتدل سوریه، آن را برای محافظت وکنترل مناطق و مقابله با گروههای تروریستی آماده میکند تا از آن در مذاکرات آینده برای تغییرات سیاسی و انتقال مسالمت آمیز قدرت استفاده کند.
به گفته این منبع آمریکایی با توجه به اینکه دولت باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا، با وجود همه فشارهای منطقهای و تقاضاهای مکرر رهبران اپوزیسیون مخالف اسد هنوز بر سر موضع عدم قبول ایجاد یک منطقه پرواز ممنوع در سوریه پافشاری میکند، بعید به نظر میآید که در حال حاضر یا در آینده نزدیک تغییراتی اساسی در سرنوشت مخالفان معتدل سوری ایجاد شود.
آمریکا بر این باور است که ایجاد منطقه پرواز ممنوعه بر فراز سوریه به یک بسیج نظامی گسترده نیاز دارد تا بتواند جنگندهها، موشکها و پدافندهای آن منطقه را حفظ کند. ایالات متحده از این مسئله واهمه دارد که اگر منطقهای پرواز ممنوعه در سوریه ایجاد کند، احتمال دارد که نیروهای داعش یا النصره یا حتی گروههای رادیکال مخالف اسد در آن منطقه نفوذ کنند. در این این صورت آمریکا باید در این منطقه از این گروهها حمایت کند و این برای آمریکاییها غیر قابل قبول است.
به نظر میرسد که پس از نشست اخیر کمپ دیوید میان رهبران کشورهای شورای همکاری خلیج و اوباما، در مواضع ایالات متحده نسبت به اوضاع تغییراتی اساسی پدید آمد اما هنوز کسی نمیداند که آیا روسیه نیز در موضع خود نسبت به بشار اسد و حمایت از او با هر هزینهای در آینده تغییراتی ایجاد کرده یا نه؟
