«مکانیسم ماشه» از کجا آمد، چگونه کار میکند و چه خواهد شد؟بولتن تحلیلیِ فشرده:
مکانیزیم ماشه از کجا آمد
مقدمه
در ۲۸ اوت ۲۰۲۵ (۶ شهریور ۱۴۰۴) سه کشور اروپایی (فرانسه، آلمان، بریتانیا – E3) با نامهی رسمی به رئیس شورای امنیت، روند اسنپبک را برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه رژیم آغاز کردند؛ فرایندی ۳۰روزه و وتوناپذیر که اگر شورای امنیت قطعنامهای خلاف آن تصویب نکند، تحریمها بهصورت خودکار برمیگردند. دولت بریتانیاReuters+1
تاریخچهی خیلی کوتاه
-
ریشه حقوقی: مکانیسم ماشه در قطعنامهی ۲۲۳۱ (ضمیمهی برجام) تعبیه شد تا در صورت «عدم پایبندی اساسی»، هر عضو مشارکتکننده بتواند تعلیق تحریمها را معکوس کند. بازگشت، اگر ظرف ۳۰ روز متوقف نشود، خودکار است. AP News
-
زمینهی فعالسازی در ۲۰۲۵: E3 پس از سلسله گزارشها و مناقشات هستهای و کاهش همکاری با آژانس، اعلام کرد مسیر دیپلماتیک را پیشنهاد داده ولی پاسخ کافی نگرفته؛ بنابراین اسنپبک را کلید زد. فرانسه هم یادآور شد پیشنهاد تمدید/تعویق رژیم ۲۲۳۱ مشروط به گامهای عینی تهران بینتیجه ماند. diplomatie.gouv.frReuters
اسنپبک «چه میکند»؟
اگر در پایان بازهی ۳۰ روزه متوقف نشود، تحریمهای شورای امنیت (پیشابرجام) بازمیگردند:
-
محدودیتهای تسلیحاتی و بالستیکی،
-
فهرستگذاری افراد و نهادها (انسداد دارایی/ممنوعیت سفر)،
-
محدودیتهای مرتبط با حملونقل، بازرسی محمولهها و مبادلات حساس.این بازگشت به دلیل سازوکار ۲۲۳۱ عملاً از وتو مصون است (برای توقفش باید قطعنامهی «ادامهی تعلیق» تصویب شود که خود میتواند وتو شود). ReutersAl Jazeera
پیامدهای محتمل (۳۰ روز پیشِرو)
-
سناریوی غالب: بازگشت خودکار تحریمها در اواخر سپتامبر ۲۰۲۵؛ فشار بر نفت، کشتیرانی، بیمه و نقلوانتقال مالی افزایش مییابد. Reuters
-
سناریوی دیپلماتیک: تلاشهای روسیه/چین برای تمدید موقت یا خرید زمان (پیشنهادهایی برای تعویق/تمدید مطرح شده)؛ اما از نظر حقوقی نمیتوانند جلوی فعالشدن خودکار را بگیرند، صرفاً میتوانند اجرای میدانی را کُند کنند. Reuters+1AP News
-
سناریوی تشدید تنش: واکنشهای تند تهران (تهدید به کاهش همکاری با آژانس/اقدام متقابل) و هماهنگی بیشتر غرب (از جمله مواضع حمایتی آمریکا از اقدام E3). Reutersوزارت امور خارجه ایالات متحده
جمعبندی و نتیجه
-
در بُعد حقوقی: قطار اسنپبک روی ریل است؛ مگر آنکه ظرف ۳۰ روز قطعنامهای برای ادامهی تعلیق تصویب شود (که احتمالش پایین است). نتیجهی طبیعی: بازگشت تحریمهای شورای امنیت با مشروعیت جهانی بالاتر از تحریمهای یکجانبه. Reuters
-
در بُعد سیاسی–اقتصادی: هزینهی تعامل با رژیم (مالی/لجستیکی/بیمهای) بالا میرود و فضای مانور منطقهای–موشکی محدودتر میشود؛ همزمان پنجرهی یک معاملهی موقت با تعهدات مشخص، اگر تهران عقبنشینی عینی نشان دهد، روی کاغذ باز است ولی زمان بسیار محدود است. Reuters
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر